Mbretëresha Geraldine rikthehet në vëmendjen e shtypit Francez

Dje me 26 qershor 2023 shtypi francez ka botuar një shkrim të zgjeruar për jetën e Mbretëreshës Geraldine me titullin: A e dinit? Mbretëresha e Shqipërisë u rrit në Tourrettes

Quhej “Trëndafili i Tiranës” ose “Trëndafili i Bardhë i Hungarisë”. Géraldine Apponyi u bë mbretëreshë e Shqipërisë, në moshën 23-vjeçare, duke u martuar me mbretin e vetëshpallur Zog I në vitin 1938 në Tiranë. Me sytë e saj blu dhe fytyrën e saj prej porcelani, ajo shkëlqeu në këtë vend që u bë monarki në vitin 1928. Ajo që ne nuk dimë – ose pak – është se Géraldine Apponyi, e lindur në 1915 në Budapest, e kaloi adoleshencën e saj në Tourrettes, në Var.

Historiania e fshatit, Elizabeth Duriez, gjurmoi praninë e tij. Shtëpia në të cilën ajo ka jetuar do të bëhet biblioteka mediatike e Tourrettes. Inaugurimi do të bëhet të premten, më 30 qershor nga kryetarja e bashkisë, Camille Bouge, në prani të Renaud Muselier i cili do të jetë atje, jo vetëm si President i Rajonit Provence-Alpes-Côte d’Azur të Jugut, por edhe si nip i mbretëreshës teë shqiperisë…
Kur niseni drejt Fayence, në rrugën e departamentit 19, dhe duke u degëzuar drejt fshatit të bukur të vendosur në Tourrettes, kaloni një udhëkryq pranë të cilit është shkolla fillore Coulet. Shtëpia e mbretëreshës qëndron ngjitur, në mes të një sheshi me gjelbërim, një bastide e bukur e restauruar së fundmi, me mure të kuqe të errët dhe korniza të bardha.

Prejardhja skoceze dhe hungareze

Për të kuptuar historinë e Géraldine në Tourrettes, duhet të ktheheni te nëna e saj, Gladys Steuart. Pasardhëse e një familjeje fisnike skoceze që emigroi në Amerikë, ajo u martua në vitin 1914 me një marshall të oborrit mbretëror të Hungarisë, Gyula Apponyi. Ajo kishte tre fëmijë me të, Geraldine dhe Virginia, dhe një djalë të quajtur Gyula, si babai i saj.
Guyla senior vdiq në vitin 1924. Duke e gjetur veten të ve në moshën 33-vjeçare, Gladys u strehua në Menton, ku familja e saj kishte një shtëpi. Këtu fëmijët morën arsimin fillor në një shkollë angleze.
Në vitin 1926, Gladys u rimartua në Roquebrune-Cap-Martin me një kolonel në ushtrinë franceze, Gontrand Girault. Çifti e bleu shtëpinë në Tourrettes në vitin 1929. Që tani e tutje, Giraults e ndajnë kohën e tyre midis Nice dhe Var. Fëmijët e Gladys shkojnë në shkollë në Nice, duke ardhur në Tourrettes gjatë pushimeve dhe kohës së lirë. Dikush mund të imagjinojë orët e kaluara duke u gëzuar në fshat, të rrethuar nga aromat e Provence dhe kënga e cikadave, në një kohë kur fushat dhe pyjet shtriheshin aq sa mund të shihte syri dhe kur qytetërimi nuk kishte nxjerrë ende rrjetin rrugor që ne e dimë sot.
Prona Girault shtrihej mbi gjashtë hektarë dhe shkonte deri në aeroportin ushtarak. Herë pas here, Geraldina shihte makina të çuditshme me helikë rudimentare dhe krahë që dridheshin në fund të pronës.

Mërgimi në vitin 1939

Kur ishte 23 vjeç, Geraldina ishte në rrezik për një afrim diplomatik midis Hungarisë dhe Shqipërisë. Në vitin 1938, ajo u martua me Mbretin Zog, i cili ishte njëzet vjet më i madh se ajo. Ish-adoleshentja nga prerjet Tourrettan ishte bërë Mbretëreshë e Shqipërisë!
Mbreti Zog e udhëhoqi vendin e tij me një dorë të hekurt për ta sjellë atë në modernizëm. Dhe lumturia do të ishte jetëshkurtër sepse, më 7 prill 1939, Musolini pushtoi Shqipërinë.
Më 8 prill, Zogu I dhe familja e tij duhej të shkonin në mërgim. Më 5 prill, tre ditë para largimit të tyre, Geraldina solli në jetë djalin e saj të vetëm, Lekën. Pikërisht me një të porsalindur çifti mbretëror iku në Greqi. Më pas ata u strehuan në Norvegji, Holandë, Angli, Egjipt dhe më në fund në Francë.

Refugjatët në Kanë

Në vitet 1950, ato u gjetën në Kanë, në vilën “Pierre grise” në cep të rrugës du Roi Albert Ier dhe bulevardit de la Californie. Katër motrat e mbretit jetonin në një apartament të mobiluar në rue d’Antibes.
Zogu I vdiq më 9 prill 1961, në moshën 65-vjeçare. Jeta nomade filloi përsëri për Geraldinën, e rrënuar. Ajo do të shkojë në Afrikën e Jugut, më pas do të kthehet në Paris dhe Madrid. Vetëm në vitin 2002 ajo u kthye në Shqipëri, pak muaj para vdekjes së saj.
Ndërkohë, nëna e Géraldine, Gladys kishte tre fëmijë me kolonel Girault: Sylviane, Patricia dhe Guy. Sylviane u martua me djalin e admiralit Émile Muselier – admirali që kishte qenë oficeri i parë gjeneral që iu bashkua gjeneralit de Gaulle në Londër më 30 qershor 1940. Sylviane Muselier pati dy fëmijë. Një prej tyre është Renaud Muselier, president i rajonit Provence-Alpes-Côte d’Azur. Nëna e tij duke qenë gjysmë motra e Mbretëreshës së Shqipërisë, Renaud Muselier është nipi i saj.
Kur nënkoloneli Gontran Girault vdiq në vitin 1964, prona e Tourrettes u nda dhe u shit blerësve të ndryshëm.

E inauguruar të premten më 30 qershor, media biblioteka Tourrettes do të përfundojë një kompleks kulturor që tashmë përfshin një kopsht fëmijësh, një shkollë fillore, një stadium të vogël, një fermë perimesh organike komunale…

Gjashtë tema frymëzuan dizajnin e kësaj biblioteke mediatike:
– Provence dhe mjedisi lokal, autorë lokalë, vepra në provansale, vepra mbi trashëgiminë territoriale,
– mjedisi dhe zhvillimi i qëndrueshëm, kopshtaria dhe biblioteka e drithërave,
– rinia dhe manga,
– arti dhe artistët e lidhur me fshatin Tourrettes,
– Ndërmjetësimi dixhital për të moshuarit,
– Filozofia e lashtë dhe moderne perëndimore.
Është planifikuar një program mujor argëtues. E gjithë kjo do të rezonojë me kujtimin e personazhit të shquar që u rrit në këto vende.
Nga: Andre Peyregne