Dalin detaje të reja nga marrëveshja Iran-SHBA

Detaje të reja nga prapaskenat e mbi dyvore të armëpushimit mes SHBA-së dhe Iranit hedhin dritë një proces të mbushur me tension, presion dhe negociata të ethshme, ku vendimtare rezultoi ndërhyrja e udhëheqjes iraniane.

Sipas një raporti të Axios, udhëheqësi i ri i Teheranit, Mojtaba Khamenei, dha sinjalin vendimtar duke udhëzuar negociatorët të lëvizin drejt një ndryshimi, për herë të parë që nga nisja e konfliktit. Burimet theksojnë se pa “dritën jeshile” të tij, marrëveshja nuk do të ishte arritur.

Në të njëjtën kohë, situata në terren ishte pranë përshkallëzimit. Forcat amerikane në rajon dhe Pentagoni po përgatisin një fushatë të gjerë bombardimesh ndaj tire iraniane, ndërsa aleatët në Lindjen e Mesme kanë pritur një hakmarrje të keqe nga Teherani. Një zyrtar amerikan e përshkroi gjendjen si “kaotike”.

Negociatat u intensifikuan të hënën, kur i dërgoi amerikani Steve Witkoff refuzoi një kundërpropozim iranian duke e quajtur atë “katastrofë”. Pas një dite të mbushur me rishikime dhe ndërmjetësime nga vende si Pakistani, Egjipti dhe Turqia, palët arritën në një draft të ri kompromisi.

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, luajti rol kyç në menaxhimin e negociatave dhe në lidhjet me strukturat e brendshme të saj, ndërsa edhe Kina këshilloi Iranin kërkon një rrugëdalje nga konflikti.

Megjithatë, në momentet e fundit edhe tensionet e larta. Presidenti amerikan Donald Trump lëshoi ​​paralajmërime të forta, duke deklaruar se “një qytetërim i gjithë mund të vdesë”, ndërsa paralelisht zhvilloheshin telefonata intensive me aleatët. Zëvendëspresidenti JD Vance dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ishin në komunikim të me Uashingtonin.

Pavarësisht presionit nga këshilltarët e linjës së ashpër për ta refuzuar qartë, Trump në fundin e pranoi atje, pasi siguroi edhe në Izrael. Vendimi final u koordinua edhe me kryeministrin pakistanez Shehbaz Sharif dhe komandën ushtarake të Pakistanit.

Pas shpalljeve të deklaratave, Irani konfirmoi se do t’i përmbahet armëpushimit dhe do të lejojë hapjen e Ngushticës së Hormuzit për transportin e detarit, në koordinimin me forcat e tij të armatosura.

Megjithatë, e ardhmja e kushteve mbetet e pasigurt. Sipas burimeve, mbeten dallime të thella mes SHBA-së dhe Iranit, ndërsa ekziston rreziku real që lufton të rifillojë nëse negociatat e tire dështojnë. Fokus i bisedimeve të jetë programi bërthamor iranian dhe kufizimi i kapaciteteve të raketore.