Kolegj Zgjedhjesh apo Kolegj ‎Vjedhjesh – sot do ta marrim vesh

Nga Oerd Bylykbashi.

Edi Rames sot i duhet nje vendim gjykate qe t’i justifikoje votimet antikushtetuese qe ka urdheruar per daten 30 qershor. I duhet nje vendim gjykate kunder Dekreti te Presidentit, i nxjerre mbi bazen e Kushtetutes, i botuar ne Fletoren Zyrtare te Republikes se Shqiperise dhe qe ka hyre ne fuqi. Per kete ka dale ne pazar per te gjetur nje gjykate qe i bindet. ODIHR e quan “forum shopping”.

Edi Rama ka parafabrikuar nje proces ankimor ku nje parti aleate e tij kerkon qe te c’regjistrohet‎ nga zgjedhjet meqe Dekreti i Presidentit ka anuluar daten e zgjedhjeve. “C’te keqe ka ketu, aleati i Rames njeh Dekretin?!” do pyesnin naivet. Po shkresarucet e PS e kane trumbetuar me kohe planin qe me kete vendim Rama do te marre konfirmimin e vendimit te tij qe votimet te behen me date 30 qershor.

Pjesa e pare e planit eshte ekzekutuar. KQZ, e kontrolluar plotesisht nga PS dhe nen urdhrat e Kryeministrit, edhe pse duhej te ishte organi i pavarur i zgjedhjeve, ‎ka rrezuar kerkesen e aleatit te PS. Dhe ky ka nisur fazen e dyte te skemes, ankimin ne Kolegjin Zgjedhor.

Edi Rama ka bere te ditur me zedhenesit e tij qe ai pret qe Kolegji t’ia konfirmoje 30 qershorin e tij antikushtetues. Rama pret qe Kolegji t’ia rrezoje kerkesen partise aleate te Rames ‎duke konfirmar ligjshmerine e procesit zgjedhor dhe duke rrezuar Dekretin.

Kete do Rama dhe kete pret sot prej Kolegjit. Per cdo garanci te nevojshme per te bindur gjyqtaret qe nuk kontrollon, komisionet e vetingut jane aty. Prove se cfare mund t’u ndodhe jane gjyqtaret e Kolegjit ne te shkuaren. Ata qe kane vendosur mbi bazen e ligjit, por kunder Rames, sot jane shkarkuar nga vetingu. Ashtu sic eshte shkarkuar prokurori qe filloi dosjen 184 te Dibres, qe regjistroi bisedat skandaloze te Rames dhe cetes se tij kriminale. Ai prokuror sot eshte i shkarkuar nga vetingu i Rames.

Por Kolegji Zgjedhor nuk ka asnje kompetence te shqyrtoje Dekretin e Presidentit per daten e zgjedhjeve. Sepse ai Dekret nuk eshte akt administrativ individual. Ai rregullon nisjen dhe daten e perfundimit te nje procesi kur percaktohen te drejtat dhe detyrimet e 3,5 milion zgjedhesve, detyrat e KQZ, 90 KZAZ-ve, 5300‎ komisioneve te qendrave te votimit me 40 mije komisionere, 61 bashkive, ministrive qe kane detyra zgjedhore, Policise se Shtetit dhe te gjitha institucioneve shteterore qe nga Kryeministri e poshte, qe kane detyrimin per t’e mos u perfshire ne proces zgjedhor, duke qendruar neutrale.

Ky dekret mund te shqyrtohet vetem nga Gjykata Kushtetuese. A ka te drejte kushtetuese Presidenti te ndryshoje daten e dekretuar te zgjedhjeve apo jo – ky eshte debati kushtetues qe behet vetem para asaj gjykate qe sot i ka dyert te mbyllura. Kush mendon qe ky eshte akt administrativ individual per te justifikuar nevojen e Kryeministrit qe te gjeje nje gjykate qe i mbyll hallin, ha turpin me buke. ‎Nese Kolegji guxon sot te shkele Kushtetuten, e vendos veten qarte ne anen e paligjshmerise dhe pasojave qe sjell kjo paligjshmeri. Sepse Kolegji nuk mund te ndryshoje me vendimin e tij as Kushtetuten dhe as Kodin Zgjedhor

Kolegji mund te gjykoje vetem mbi objektin e ankimit qe ka bere partia aleate e Rames: shfuqizimin ‎e vendimit te KQZ dhe c’regjistrimin e saj nga zgjedhjet. Asgje tjeter. Kete percakton Kodi Zgjedhor. Per kete e ngritem Kolegjin ne vitin 2003 dhe jo per te zevendesuar Gjykaten Kushtetuese ne interpretimin e Kushtetutes, apo ndonje gjykate tjeter. Kolegji nuk mund te zhfuqizoje aktet themelore te procesit zgjedhor sic eshte Dekreti.

Madje ka me shume se kaq. Kolegji Zgjedhor nuk mund te shqyrtoje as kete ceshtje sepse ligjerisht nuk ka date zgjedhjesh dhe nuk ka proces zgjedhor e per rrjedhoje nuk ka as subjekte zgjedhore qe mund te ankohen perpara tij. Kolegji duhet te pushoje gjykimin.

Ne zgjedhjet vendore te 2000, Gjykata e Larte mori vendime te njeanshme ne favor ‎te qeverise se PS. Ne zgjedhjet parlamentare te 2001, Gjykata Kushtetuese beri te njejten gje. Kjo coi ne kritika te ODIHR qe bene qe keto dy gjykata te kompromentuara e te kapura politikisht nga Partia Socialiste te hiqeshin nga zgjedhjet dhe te krijohej Kolegji Zgjedhor si garanci e besueshme. Sot, i rrethuar me veting dhe presion, Kolegji ka shansin te mbroje parimet kushtetuese te zgjedhjeve te lira e te ndershme, te shtetit te se drejtes dhe hierarkise se normave, ose te behet vegel e Kryeministrit si KQZ. Sot vendoset nese Kolegji duhet shkrire perfundimisht apo vazhdon te jete garanci, sado jo perfekte.